Bài 2: Một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ
Khi sử dụng bản đồ, chúng ta không thể không bắt gặp những kí hiệu biểu hiện, đó chính là ngôn ngữ của bản đồ. Không phải đơn thuần ta dễ dàng thể hiện được các kí hiệu mà nó là cả một quá trình chọn lọc có mục đích và phù hợp với yêu cầu và tỉ lệ bản đồ. Sau đây, mời các bạn cùng đến với bài học “một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ”.
A. Kiến thức trọng tâm
1. Phương pháp kí hiệu
a. Đối tượng biểu hiện:
- Biểu hiện các đối tượng phân bố theo những điểm cụ thể.
- Những kí hiệu được đặt chính xác vào vị trí phân bố của đối tượng trên bản đồ.
b. Cách thể hiện: Kí hiệu thể hiện đối tượng được đặt chính xác vị trí mà nó phân bố trên bản đồ.
c. Các dạng kí hiệu bản đồ chính:
- Kí hiệu hình học
- Kí hiệu chữ
- Kí hiệu tượng hình
d. Khả năng biểu hiện: Phương pháp kí hiệu không chỉ xác định được vị trí của đối tượng mà còn thể hiện cả số lượng (quy mô), cấu trúc, chất lượng của đối tượng.
2. Phương pháp kí hiệu đường chuyển động
a. Đối tượng biểu hiện: Sự di chuyển của các hiện tượng tự nhiên(hướng gió, dòng biển…) và các hiện tượng kinh tế - xã hội trên bản đồ.
b. Các dạng kí hiệu: Đó là các mũi tên (Véc tơ) hoặc các dải băng.
c. Khả năng biểu hiện:
- Thể hiện hướng di chuyển của các đối tượng
- Khối lượng và chất lượng của đối tượng di chuyển
3. Phương pháp điểm chấm
a. Đối tượng biểu hiện: Các đối tượng, hiện tượng phân bố phân tán, lẻ tẻ như các điểm dân cư nông thôn, các cơ sở chăn nuôi…
b. Các dạng kí hiệu: Đó là các dấu chấm (.). Mỗi dấu chấm trên bản đồ đều chứa một giá trị nào đó.
c. Khả năng biểu hiện:
- Sự phân bố và số lượng các của đối tượng.
- Đặc điểm của đối tượng.
4. Phương pháp bản đồ - biểu đồ
a. Đối tượng biểu hiện: Thể hiện giá ti tổng cộng của một hiện tượng địa lí trên một đơn vị lãnh thổ bằng cách dùng các biểu đồ cột đặt vào phạm vi các đơn vị lãnh thổ đó.
b. Các dạng kí hiệu: Đó là bản đồ. Sử dụng các bản đồ để đặt vào phạm vi các đơn vị lãnh thổ đó trên bản đồ.
c. Khả năng biểu hiện:
- Số lượng và chất lượng của đối tượng.
- Cơ cấu của đối tượng
B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Kiến thức thú vị
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI GIỮA BÀI HỌC
Câu 1: Quan sát hình 2.1, hãy cho biết có những dạng kí hiệu nào?
Câu 2: Dựa vào hình 2.2 hãy chứng minh rằng phương pháp kí hiệu không những chỉ nêu được tên và vị trí mà còn thể hiện được cả chất lượng của các đối tượng trên bản đồ?
Câu 3: Quan sát hình 2.3, cho biết phương pháp kí hiệu đường chuyển động biểu hiện được những đặc điểm nào của gió và bão trên bản đồ?
Câu 4: Quan sát hình 2.4, hãy cho biết:
- Các đối tượng địa lí được biểu hiện bằng những phương pháp nào?
- Mỗi điếm chấm trên bản đồ tương ứng bao nhiêu người?
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI CUỐI BÀI HỌC
Câu 1: Các đối tượng địa lí hình 2.2 được biểu hiện bằng các phương pháp nào? Các phương pháp đó thể hiện được những nội dung nào của đối tượng địa lí?
Câu 2: Hình 2.3 thể hiện những nội dung nào bằng phương pháp kí hiệu đường chuyển động?
Xem thêm bài viết khác
- Đáp án câu 4 bài 6: Hệ quả chuyển động xung quanh mặt trời của Trái đất (Trang 22- 24 SGK)
- Bài 28: Địa lí ngành trồng trọt
- Nguyên nhân nào dẫn đến sự phân bố của các kiểu thảm thực vật và đất theo vĩ độ.
- Bài 3: Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống
- Em hãy nêu ví dụ về vai trò của các nguồn lực đối với phát triển kinh tế?
- Dựa vào hình 12.1 hãy trình bày hoạt động của gió Tây Ôn đới và gió Mậu dịch.
- Bài 7: Cấu trúc của Trái Đất. Thạch quyển. Thuyết kiến tạo mảng Địa lí 10 trang 25
- Tại sao người ta nói: Để phát triển kinh tế, văn hóa miền núi, giao thông vận tải phải đi trước một bước?
- Trình bày những nội dung chính của thuyết kiến tạo mảng?
- Căn cứ vào biểu đồ các mũi giờ, hãy tính giờ và ngày ở Việt Nam, biết rằng ở thời điểm đó, giờ GMT đang là 24 giờ ngày 31- 12?
- Em hãy nêu ví dụ về các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp ở nước ta hiện nay.
- Tại sao ở phần lớn các nước đang phát triển, ngành chăn nuôi chiếm tỉ trọng rất nhỏ trong cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp?