Giải bài 43 địa lí 12 các vùng kinh tế trọng điểm
Hôm nay, chúng ta cùng đến với bài “các vùng kinh tế trọng điểm” địa lí 12. Thông qua bài học này, chúng ta sẽ hiểu được vai trò và đặc điểm của các vùng kinh tế trọng điểm ở nước ta, biết được quá trình hình thành và phát triển của 3 vùng kinh tế trọng điểm…
A. Kiến thức trọng tâm
1. Đặc điểm
- Khái niệm: Kinh tế trọng điểm là vùng hội tụ đầy đủ các điều kiện phát triển và có ý nghĩa quyết định đối với nền kinh tế của cả nước.
- Đặc điểm:
- Có đủ các thế mạnh, có tiềm năng kinh tế và hấp dẫn đầu tư…
- Có tỷ trọng GDP lớn, hỗ trợ các vùng khác.
- Có khả năng thu hút các ngành mới về công nghiệp và dịch vụ…
2. Qúa trình hình thành và thực trạng phát triển
a. Qúa trình hình thành
- Hình thành vào đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX, gồm 3 vùng.
- Quy mô diện tích có sự thay đổi theo hướng tăng thêm các tỉnh lân cận.
- Tuy nhiên: Năm 2009 thêm vùng thứ 4 là vùng KTTĐ Đồng Bằng sông Cửu Long.
b. Thực trạng phát triển kinh tế
- Tốc độ tăng trưởng GDP trung bình năm (2001 - 2005): 11,7% GDP của 3 vùng so với cả nước: 66,9%
- Cơ cấu GDP phân theo ngành: chủ yếu thuộc khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ.
- Kim ngạch xuất khẩu: 64,5%
3. Ba vùng kinh tế trọng điểm
Vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc | Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung | Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam | |
Quy mô | Gồm 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Hải Phòng Diện tích: 15,3 nghìn km2 Dân số: 13,7 triệu người (2006) | Gồm 5 tỉnh: Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định Diện tích: 28 nghìn km2 Dân số: 6,3 triệu người (2006) | Gồm 8 tỉnh: TPHCM, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, Đồng Nai, Bà Rịa Vũng Tàu, Long An, Tiền Giang Diện tích: 28 nghìn km2 Dân số : 6,3 triệu người (2006) |
Thế mạnh – hạn chế | Vị trí địa lí thuận lợi trong giao lưu trong và ngoài nước Có thủ đô Hà Nội trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của cả nước Cơ sở hạ tầng phát triển, nguồn lao động dồi dào, chất lượng cao Tỉ lệ thất nghiệp còn cao, các ngành kinh tế phát triển sớm… | Vị trí chuyển tiếp từ phía Bắc sang phía Nam, là cửa ngõ thông ra biển, với các cảng biển. Sân bay: Đà Nẵng, Phú Bài…thuận lợi giao lưu trong và ngoài nước. Đà Nẵng là trung tâm kinh tế, đầu mối giao thông vận tải của miền Trung và của cả nước. Có thế mạnh về khai thác tổng hợp kinh tế biển, khoáng sản, rừng.. Khó khăn về lực lượng lao động, cơ sở hạ tầng và giao thông vận tải. | Vị trí bản lề giữa Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ với ĐBSCL Dân cư đông, nguồn lao động dồi dào, có kinh nghiệm và trình độ tổ chức sản xuất cao. Cơ sở vật chất kĩ thuật tương đối tốt, đồng bộ Thành phố HCM là trung tâm kinh tế của vùng, năng động và phát triển Có thế mạnh về khai thác tổng hợp tài nguyên biển, khoáng sản, rừng. Khó khăn: lực lượng lao động, cơ sở hạ tầng đặc biệt là giao thông vận tải. |
Cơ cấu GDP/TT | Nông-lâm-ngư nghiệp: 12,6% Công nghiệp – xây dựng: 42,2% Dịch vụ: 45,2% Trung tâm: Hà Nội, Hải Phòng, Hạ Long, Hải Dương | Nông-lâm-ngư nghiệp: 25% Công nghiệp-xây dựng: 36,6% Dịch vụ: 38,4% Trung tâm: Đà Nẵng, Huế, Quy Nhơn | Nông-lâm-ngư nghiệp: 7,8% Công nghiệp –xây dựng: 59% Dịch vụ: 35,3% Trung tâm: TPHCM, Biên Hòa, Vũng Tàu |
Định hướng phát triển | Chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa. Đẩy mạnh phát triển các ngành kinh tế trọng điểm Giải quyết vấn đề thất nghiệp và thiếu việc làm, giảm vấn đề ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí. | Chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển tổng hợp tài nguyên biển, rừng, du lịch Đầu tư cơ sở vật chất kĩ thuật, giao thông Phát triển các ngành công nghiệp chế biến, lọc dầu Giải quyết vấn đề chất lượng lao động Coi trọng vấn đề phòng chống thiên nhiên do bão, lũ lụt… | Phát triển các ngành công nghệ cao Hoàn thiện cơ sở vật chất kĩ thuật, giao thông vận tải theo hướng hiện đại. Hình thành các khu công nghiệp tập trung công nghệ cao Giải quyết vấn đề đô thị hóa và việc làm Giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước, không khí… |
B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Kiến thức thú vị
Hướng dẫn trả lời câu hỏi
Câu 1: Trang 196 – sgk địa lí 12
Căn cứ vào số liệu của bảng thống kê, hãy phân tích thực trạng phát triển kinh tế của các vùng kinh tế trọng điểm?
Câu 2: Trang 197 – sgk địa lí 12
Hãy phân tích các thế mạnh đối với việc phát triển kinh tế - xã hội của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc?
Câu 3: Trang 199 – sgk địa lí 12
Phân tích các thế mạnh để phát triển kinh tế - xã hội của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung?
Câu 4: Trang 200 – sgk địa lí 12
Hãy trình bày các thế mạnh đối với việc phát triển kinh tế - xã hội của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam?
Hướng dẫn trả lời câu hỏi cuối bài
Câu 1: Trang 200 – sgk địa lí 12
Tại sao nước ta phải hình thành các vùng kinh tế trọng điểm?
Câu 2: Trang 200 – sgk địa lí 12
Trình bày quá trình hình thành và phạm vi lãnh thổ của các vùng kinh tế trọng điểm?
Câu 3: Trang 200 – sgk địa lí 12
Hãy so sánh các thế mạnh và thực trạng phát triển kinh tế của ba vùng kinh tế trọng điểm?
Xem thêm bài viết khác
- Việc thu hút đầu tư nước ngoài có vai trò như thế nào đối với sự phát triển công nghiệp theo chiều sâu?
- Tại sao nói: “Sự phát triển kinh tế xã hội các huyện đảo có ý nghĩa chiến lược hết sức to lớn đối với sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội của nước ta hiện tại cũng như tương lai”?
- Tại sao nói việc phát huy các thế mạnh của Trung du và miền núi Bắc Bộ có ý nghĩa kinh tế lớn, ý nghĩa chính trị, xã hội sậu sắc?
- Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng diễn ra như thế nào? Nêu những định hướng chính trong tương lai?
- Trình bày việc phát triển nghề cá và du lịch biển ở Duyên hải Nam Trung Bộ. Vì sao đánh bắt hải sản xa bờ đang được đẩy mạnh ở vùng này?
- Hãy phân tích sức ép của dân số đối với việc phát triển kinh tế xã hội ở đồng bằng sông Hồng?
- Giải thích tại sao Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng lại là những trung tâm du lịch lớn nhất của nước ta?
- Địa hình vùng núi Trường Sơn Bắc và vùng núi Trường Sơn Nam khác nhau như thế nào?
- Trình bày hiện trạng cơ sở vật chất kĩ thuật của ngành giao thông vận tải nước ta?
- Dựa vào bài 14, hãy nêu các con số chứng minh rừng nước ta bị suy thoái nhiều và đã được hồi phục một phần.
- Nêu các biện pháp bảo vệ đất đồi núi và cải tạo đất đồng bằng?
- Thực hành bài 23: Phân tích sự chuyển dịch cơ cấu ngành trồng trọt Địa lí 12 trang 98