Giải bài 5 sinh 12: Nhiễm sắc thể và đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
51 lượt xem
Trong bài trước chúng ta được tìm hiểu về đột biến gen là biến dị ở cấp độ phân tử. Bài này cung cấp kiến thức về biến dị ở cấp độ tế bào: NST và đột biến cấu trúc NST.
A. Lý thuyết
I. Hình thái và cấu trúc NST
1. Hình thái NST
- 1 phân tử ADN liên kết với 1 phân tử protein (chủ yếu là histon) tạo nên NST.
- Hình thái NST quan sát rõ nhất ở kì giữa của phân bào (NST co xoắn cực đại):
- eo thắt thứ nhất của NST hay tâm động
- 2 đầu của NST gọi là đầu mút
- số lượng, hình thái và cấu trúc của NST đặc trưng cho loài.
- Có 2 loại NST: NST thường và NST giới tính
2. Cấu trúc siêu hiển vị của NST
- NST có cấu trúc xoắn qua nhiều mức xoắn khác nhau giúp các NST có thể xếp gọn trong nhân tế bào cũng như giúp điều hòa hoạt động của gen và NST dễ dàng di chuyển trong quá trình phân bào.
II. Đột biến cấu trúc NST
1. Mất đoạn
- Mất 1 đoạn nào đó của NST.
- làm giảm số lượng gen, mất cân bằng gen => thường gây hậu quả nghiêm trọng
- ứng dụng: loại 1 số gen không mong muốn ở giống cây trồng.
2. Lặp đoạn
- Lặp 1 đoạn NST nào đó 1 hay nhiều lần.
- làm tăng số lượng gen, mất cân bằng hệ gen => thường không gây hậu quả nghiêm trọng
- Tạo điều kiện cho đột biến gen => tạo gen mới trong quá trình tiến hóa.
3. Đảo đoạn
- 1 đoạn NST đứt ra rồi đảo ngược 180 độ và nối lại.
- làm thay đổi trình tự phân bố của gen => tăng hoặc giảm mức độ hoạt động => có thể làm giảm khả năng sinh sản
- cung cấp nguyên liệu cho quá trình tiến hóa
4. Chuyển đoạn
- trao đổi đoạn trong 1 NST hoặc giữa các NST không tương đồng
- làm thay đổi nhóm gen liên kết => thường làm giảm khả năng sinh sản
- vai trò quan trọng trong hình thành loài mới
- ứng dụng trong sản xuất để phòng trừ sâu hại bằng biện pháp di truyền
B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Kiến thức thú vị
Câu 1: Mô tả cấu trúc siêu hiển vi của NST ở sinh vật nhân thực
Câu 2: Tại sao mỗi NST lại được xoắn lại theo nhiều cấp độ khác nhau?
Câu 3: Đột biến cấu trúc NST là gì? Có những dạng nào? Nêu ý nghĩa
Câu 4: Tại sao phần lớn các loại đột biến cấu trúc NST là có hại, thậm chí gây chết cho các thể đột biến?
Câu 5: Hãy chọn phương án trả lời đúng nhất.
Hiện tượng đột biến cấu trúc NST do:
A. Đứt gãy NST.
B. Đứt gãy NST hoặc đứt gãy rồi tái kết hợp khác thường.
C. Trao đổi chéo không đều.
D. Cả B và C.
=> Trắc nghiêm sinh học 12 bài 5: Nhiễm sắc thể và đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
Xem thêm bài viết khác
- Tại sao khi kích thước quần thể bị giảm đột ngột thì tần sổ alen lại thay đổi nhanh chóng? Sinh học 12 trang 117
- Có thể dùng những phép lai nào để xác định khoảng cách giữa 2 gen trên NST? Phép lai nào hay được dùng hơn? Vì sao?
- Gen là gì? Cho ví dụ minh họa
- Giải Bài 23: Ôn tập phần Di truyền học Sinh học 12 trang 97
- Giải bài 3 sinh 12: Điều hòa hoạt động của gen
- Hiện tượng trôi dạt lục địa ảnh hưởng như thế nào đến sự tiến hoá của sinh giới?
- Các dạng đột biến ở sinh vật lưỡng bội và hậu quả của chúng
- Khí hậu của Trái Đất sẽ như thế nào trong những thế kỉ và thiên niên kỉ tới và ta có thể làm gì đế ngăn chặn nạn đại diệt chủng sắp tới do con người gây ra?
- Giải bài 43 sinh 12: Trao đổi vật chất trong hệ sinh thái
- Giải câu 2 bài 17 Sinh học 12 trang 73
- Giả sử ở một nơi nào đó trên Trái Đất hiện nay các hợp chất hữu cơ được tổng hợp từ chất vô cơ trong tự nhiên thì liệu từ các chất này có thể tiến hoá hình thành nên các tế bào sơ khai như đã từng xảy ra trong quá khứ?
- Giải thích tại sao các loài nấm độc lại thường có màu sắc sặc sỡ? Sinh học 12 trang 122