Giải bài 12 sinh 12: Di truyền liên kết với giới tính và di truyền ngoài nhân

  • 1 Đánh giá

Hai quy luật cuối cùng trong chương trình Sinh học phổ thông sẽ được đề cập trong bài hôm này: di truyền liên kết với giới tính và di truyền ngoài nhân.

A. Lý thuyết

I. Di truyền liên kết với giới tính

1. Nhiễm sắc thể giới tính và cơ chế tế bào học xác định giới tính bằng NST

a. Nhiễm sắc thể giới tính

  • Là NST chứa các gen quy định giới tính và một số gen quy định tính trạng không liên quan đến giới tính (tính trạng thường).

  • Cặp NST giới tính có thể tương đồng (VD: XX) hoặc không tương đồng (VD: XY).

  • Trên cặp NST giới tính XY có chứa các đoạn tương đồng (giống nhau giữa 2 NST) và những đoạn không tương đồng (chứa các gen khác nhau đặc trưng cho NST đó). Bản chất là do chiều dài của NST X và NST Y không bằng nhau.

b. Một số cơ chế tế bào học xác định với tính bằng NST

  • Dạng XX và XY
    • ♀ XX, ♂ XY: Người, lớp thú, ruồi giấm...
    • ♂ XX, ♀ XY: Chim, bướm...
  • Dạng XX và XO: Châu chấu ♀ XX, ♂ XO

2. Di truyền liên kết với giới tính

a. Gen trên NST X

  • Dấu hiệu nhận biết:
    • Kết quả lai thuận và nghịch khác nhau.
    • Gen quy định nằm trên NST X không có alen tương ứng trên Y nên con đực (XY) chỉ có 1 gen lặn là được biểu hiện ra kiểu hình.
    • Xuất hiện không đồng đều ở hai giới.
    • Có hiện tượng di truyền chéo.

b. Gen trên NST Y

  • Dấu hiệu nhận biết
    • Gen nằm trên NST Y không có alen trên X.
    • Tính trạng chỉ biểu hiện ở một giới (chứa NST Y).
    • Có hiện tượng di truyển thẳng (Truyền 100% cho giới dị giao tử).

c. Ý nghĩa cuả di truyền liên kết bằng giới tính

  • Giúp phân biệt giới tính sớm cây trồng, vật nuôi nhằm thực hiện kĩ thuật nuôi trồng hợp lí, cho năng suất kinh tế cao.

II. Di truyền ngoài nhân

  • Biểu hiện
    • Kết quả lai thuận, nghịch khác nhau.
    • Con lai luôn có kiểu hình giống mẹ.

B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI

Câu 1: Nêu đặc điểm di truyền của tính trạng do gen nằm trên NST X quy định.

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 2: Trang 53 - sgk Sinh học 12

Bệnh mù màu đỏ xanh lục ở người là do 1 gen lặn nằm trên NST X quy định. Một phụ nữ có em trai bị mù màu lấy 1 người chồng bình thường. Nếu cặp vợ chồng này sinh ra được 1 người con trai thì xác suất để người con trai đó bị mù màu là bao nhiêu. Biết rằng bố mẹ của cặp vợ chồng này không bị bệnh.

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 3: Làm thế nào để nhận biết được bệnh di truyền do gen lặn nằm trên NST giới tính X hay do gen NST thường quy định?

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 4: Nêu đặc điểm di truyền cùa gen ngoài nhân. Làm thế nào để biết được tính trạng nào đó là do gen trong nhân hay gen nằm ngoài nhân quy định?

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 5: Trang 54 - sgk Sinh học 12

Nếu kết quả của phép lai thuận và phép lai nghịch mà khác nhau ở 2 giới (ở loài có cơ chế xác định giới tính kiểu XX - XY) thì kết luận nào được rút ra ở dưới đây là đúng?

A. Gen quy định tính trạng nằm ở NST giới tính X.

B. Gen quy định tính trạng nằm trong ti thể.

C. Gen quy định tính trạng nằm trên NST Y.

D. Không có kết luận nào nêu trên là đúng.

=> Xem hướng dẫn giải

=> Trắc nghiệm sinh học 12 bài 12: Di truyền liên kết với giới tính và di truyền ngoài nhân


  • 5 lượt xem
Chủ đề liên quan