Bài 20: Nước Đại Việt thời Lê Sơ – Tình hình kinh tế xã hội

Hai mươi năm dưới ách thống trị của phong kiến nhà Minh, nước ta đã lâm vào tình cảnh đói khổ, điêu tàn. Để nhanh chóng phục hồi và phát triển kinh tế xã hội, vua Lê Thái Tổ đã có những chính sách hợp lí để giúp dân cải thiện đời sống. Vậy đó là những chính sách gì? Chúng ta cùng tìm hiểu về tình hình kinh tế xã hội nước ta dưới thời Lê Sơ qua bài học dưới đây.

A. Kiến thức trọng tâm

I. Tình hình kinh tế xã hội

1. Kinh tế

a. Nông nghiệp:

• Đặt các chức quan chuyên lo về nông nghiệp: Khuyến nông sứ, Hà đê sứ, Đồn điền sứ.
• Thực hiện phép quân điền.
• Chú trọng việc khai hoang.
• Cấm giết trâu, bò; điều động dân phu mùa cấy gặt.

b. Thủ công nghiệp

• Các ngành nghề thủ công truyền thống ở các làng, xã phát triển: Kéo tơ, dệt lụa, đúc đồng…
• Nhiều làng thủ công chuyên nghiệp ra đời: Bát Tràng làm gốm; Làng Vân Chàng rèn sắt…
• Các xưởng thủ công do nhà nước quản lý (Cục bách tác)
• Nghề khai mỏ được đẩy mạnh: Mỏ đồng, vàng…
• Kết luận: Quy mô sản xuất của ngành thủ công nghiệp mở rộng

c. Thương nghiệp:

• Trong nước:
• Khuyến khích họp chợ, mở chợ mới.
• Đúc tiền đồng...
• Ngoài nước:
• Duy trì việc buôn bán với nước ngoài
• Một số của khẩu kiểm soát chặt chẽ.

=> Hàng hóa, tiền tệ dễ dàng lưu thông

2. Xã hội

• Có hai giai cấp chính:

• Giai cấp địa chủ phong kiến (vua, quan và địa chủ): sống xa hoa sung sướng, nắm quyền thống trị đất nước.
• Giai cấp nông dân: đông, làm thuê và nộp tô thuế, đi phu dịch cho nhà nước => Cuộc sống nghèo khổ nhất.
• Tầng lớp thị dân, thương nhân, thợ thủ công ngày càng đông: phải nộp thuế cho nhà nước, không được coi trọng.
• Nô tì số lượng giảm dần.
• Nhằm:
• Tăng nhân khẩu lao động.
• Thỏa mãn phần nào yêu cầu của nhân dân, giảm bớt bất công

=> Nền độc lập và thống nhất của đất nước được củng cố.