Giải bài 41 vật lí 12: Cấu tạo vũ trụ

  • 1 Đánh giá

Vũ trụ quanh ta có cấu tạo như thế nào? Để trả lời câu hỏi trên, KhoaHoc xin chia sẻ với các bạn bài: Cấu tạo vũ trụ. Với phần tóm tắt lý thuyết và các bài tập có lời giải chi tiết, hi vọng rằng đây sẽ là tài liệu giúp các bạn học tập tốt hơn.

A. KIẾNTHỨC TRỌNG TÂM

I. Hệ Mặt Trời

1. Mặt Trời

  • Mặt Trời là thiên thể trung tâm của hệ Mặt Trời, có bán kính lớn hơn 109 bán kính Trái Đất, có khối lượng bằng 333000 khối lượng Trái Đất.
  • Mặt Trời là một quả cầu khí nóng sáng với 75%H và 23%He. Nhiệt độ mặt ngoài là 6000K và nhiệt độ trong lòng lên đến hàng chục triệu độ.
  • Nguồn gốc năng lượng Mặt Trời là phản ứng nhiệt hạch, trong đó các hạt nhân hiđrô được tổng hợp thành hạt nhân hêli.

2. Các hành tinh

  • Có 8 hành tinh theo thứ tự từ trong ra ngoài: Thủy tinh, Kim tinh, Trái Đất, Hỏa tinh, Mộc tinh, Thổ tinh, Thiên vương tinh và Hải vương tinh.
  • Các hành tinh chuyển động quanh Mặt Trời theo cùng một chiều trùng với chiều quay của Mặt Trời quanh mình nó.
  • Xung quanh mỗi hành tinh có các vệ tinh.
  • Các hành tinh chia thành hai nhóm: “nhóm Trái Đất” và “nhóm Mộc Tinh”.

3. Các tiểu hành tinh

Ngoài 8 hành tinh kể trên và các vệ tinh của chúng còn có các hành tinh có bán kính từ vài km đến vài trăm km chuyển động quanh Mặt Trời trên các quỹ đạo có bán kính từ 2,2 đến 3,6 đvtv gọi là các tiểu hành tinh.

4. Sao chổi và thiên thạch

a. Sao chổi

  • Là những khối khí đóng băng lẫn với đá, có đường kính vài km, chuyển động xung quanh Mặt Trời theo những quỹ đạo hình elip rất dẹt mà Mặt Trời là một tiêu điểm.

b. Thiên thạch

  • Là những tảng đá chuyển động quanh Mặt Trời.

II. Các sao và thiên hà

1. Các sao

  • Mỗi ngôi sao trên bầu trời là một khối khí nóng sáng như Mặt Trời.
  • Nhiệt độ ở trong lòng các sao lên đến hàng chục triệu độ trong đó xảy ra các phản ứng nhiệt hạch.
  • Khối lượng của các sao trong khoảng từ 0,1 đến vài chục lần (đa số là 5 lần) khối lượng Mặt Trời. Bán kính các sao biến thiên trong khoảng rất rộng (từ vài phần nghìn lần đến vài nghìn lần bán kính Mặt Trời).
  • Có những cặp sao có khối lượng tương đương với nhau, quay xung quanh một khối tâm chung, đó là những sao đôi.
  • Bên cạnh những ngôi sao đang ở trạng thái ổn định, còn có những sao ở trạng thái biến đổi rất mạnh: đó là các sao mới và sao siêu mới có độ sáng tăng lên đột ngột.
  • Có những sao không phát sáng: đó là các punxa và lỗ đen.
  • Ngoài ra, còn có những “đám mây”sáng gọi là các tinh vân.

2. Thiên hà

  • Thiên hà là một hệ thống sao gồm nhiều loại sao và tinh vân.
  • Thiên hà gần ta nhất là thiên hà Tiên Nữ (cách chúng ta 2 triệu năm ánh sáng).
  • Đa số thiên hà có dạng xoắn ốc, một số có dạng elipxôit và một số ít có dạng không xác định. Đường kính thiên hà vào khoảng 100.000 năm ánh sáng.

3. Thiên hà của chúng ta: Ngân Hà

  • Hệ Mặt Trời là thành viên của một thiên hà mà ta gọi là Ngân Hà.
  • Ngân Hà có dạng đĩa, phần giữa phình to, ngoài mép dẹt. Đường kính của Ngân Hà vào khoảng 100000 năm ánh sáng, bề dày chỗ phồng to nhất vào khoảng 15000 năm ánh sáng.
  • Hệ Mặt Trời nằm trên mặt phẳng qua tâm và vuông góc với trục của Ngân Hà, cách tâm khoảng cỡ 2/3 bán kính của nó.
  • Ngân Hà có cấu trúc dạng xoắn ốc.

4. Các đám thiên hà

  • Các thiên hà có xu hướng tập hợp với nhau thành đám.

5. Các quaza (quasar)

  • Là những cấu trúc nằm ngoài các thiên hà, phát xạ mạnh một cách bất thường các sóng vô tuyến và tia X.

B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI

Hướng dẫn trả lời các câu hỏi cuối bài

Bài tập 1: trang 216 - sgk vật lí 12

Trình bày cấu tạo của hệ Mặt Trời

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 2: trang 216 - sgk vật lí 12

Mặt Trời có vai trò gì trong hệ Mặt Trời?

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 3: trang 216 - sgk vật lí 12

Phân biệt hành tinh và vệ tinh.

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 4: trang 216 - sgk vật lí 12

Tiểu hành tinh là gì?

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 5: trang 216 - sgk vật lí 12

Những hành tinh nào thuộc nhóm Trái Đất và những hành tinh nào thuộc nhóm Mộc tính ? Nêu những đặc điểm chung của các hành tinh trong mỗi nhóm.

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 6: trang 216 - sgk vật lí 12

Sao chổi, thiên thạch, sao băng là gì ? Sao băng có phải là một thành viên của hệ mặt trời hay không ?

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 7: trang 216 - sgk vật lí 12

Thiên hà là gì ? Đa số thiên hà thường có dạng cấu trúc nào ? Nêu những thành viên của một thiên hà.

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 8: trang 216 - sgk vật lí 12

Ngân Hà có hình dạng Hệ Mặt Trời gì ? Hệ Mặt Trời ở vị trí nào trong Ngân Hà ?

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 9: trang 216 - sgk vật lí 12

Người ta dựa vào đặc điểm nào dưới đây để phân các hành tinh trong hệ Mặt Trời làm hai nhóm ?

A. Khoảng cách đến Mặt trời.

B. Nhiệt độ bề mặt hành tinh.

C. Số vệ tinh nhiều hay ít.

D. Khối lượng

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 10: trang 216 - sgk vật lí 12

Hãy chỉ ra cấu trúc không là thành viên của một thiên hà.

A. Sao siêu mới.

B. Punxa

C. Lỗ đen

D. Quaza

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 11: trang 216 - sgk vật lí 12

Khoảng cách từ Mặt Trăng và Trái Đất đến Mặt Trời coi như bằng nhau. Khoảng cách từ Mặt Trời đến Trái Đất coi như bằng 300 lần khoảng cách từ Mặt Trăng đến Trái Đất. Khối lượng Mặt Trời coi như bằng 300 lần khối lượng Trái Đất. Xét các lực hấp dẫn mà Mặt Trời và Trái Đất tác dụng lên Mặt Trăng. Lực nào lớn hơn và lớn hơn bao nhiêu lần ?

A. Hai lực bằng nhau.B. Lực hút do mặt Trời nhỏ hơn.

C. Lực hút do Mặt Trời bằng 3/10 lực hút do Trái Đất.

D. Lực hút do Mặt Trời bằng 10/3 lực hút do Trái Đất.

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 12: trang 216 - sgk vật lí 12

Nêu những sự tương tự và những sự khác biệt về cấu trúc giữa Hệ mặt Trời và nguyên tử neon.

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 13: trang 216 - sgk vật lí 12

Có phải tất cả các sao mà ta thấy từ Trái Đất đều thuộc Ngân Hà hay không ? Tại sao các sao nằm ngoài dải Ngân hà cũng thuộc Ngân Hà ?

=> Xem hướng dẫn giải


  • 3 lượt xem
Chủ đề liên quan