Bài 21: Quy luật địa đới và quy luật phi địa đới

Hôm nay, KhoaHoc sẽ hướng dẫn cho các bạn bài học : "Quy luật địa đới và quy luật phi địa đới". Thông qua bài học, hi vọng các bạn học sinh sẽ nắm được sự thay đổi có quy luật của các thành phần đạ lí và cảnh quan địa lí theo độ cao, theo vĩ độ avf kinh độ. Cụ thể như thế nào chúng ta cùng vào bài học.

A. Kiến thức trọng tâm

I. Quy luật địa đới

1. Khái niệm

• Là sự thay đổi có quy luật của tất cả các thành phần địa lí và cảnh quan địa lí theo vĩ độ.
• Nguyên nhân:
• Do dạng hình cầu của Trái Đất
• Bức xạ Mặt trời

2. Biểu hiện của quy luật

a. Sự phân bố các vành đai nhiệt trên Trái Đất: có 7 vòng đai nhiệt Trái đất

• Vòng đai nóng: Nằm giữa hai đường đẳng nhiệt năm +20Oc của hai bán cầu.
• Hai vòng đai ôn hòa: Nằm giữa các đường đặng nhiệt năm +20oc và đường đẳng nhiệt +100c của tháng nóng nhất.
• Hai vòng đai lạnh: Nằm giữa đường đẳng nhiệt +10oc và 0oc của tháng nóng nhất.
• Hai vòng đai băng giá vĩnh cửu: nhiệt độ quanh năm đều dưới 0oc.

b. Các đai khí áp và đới gió trên Trái đất

- 7 đai khí áp:

• 3 đai áp thấp: 1 ở xích đạo, 2 ở ôn đới.
• 4 đai áp cao: 2 cận chí tuyến, 2 ở cực.

- 6 đới gió: 2 mậu dịch, 2 ôn đới, 2 Đông cực.

c. Các đới khí hậu trên Trái đất

• Mỗi bán cầu có 7 đới khí hậu: xích đạo, cận xích đạo, nhiệt đới, cận nhiệt, ôn đới, cận cực, cực.

d. Các nhóm đất và các kiểu thảm thực vật:

• Có 10 nhóm đất từ cực đến xích đạo.
• Có 10 kiểu thảm thực vật từ cực đến xích đạo.
• Tuân thủ theo quy luật địa đới.

II. Quy luật phi địa đới

1. Khái niệm:

• Là quy luật phân bố không phụ thuộc vào tính chất phân bố theo địa đới của các thành phần địa lí và cảnh quan.
• Nguyên nhân: Sự phân chia bề mặt Trái đất thành lục địa, đại dương và địa hình núi cao.

2. Biểu hiện của quy luật

a. Quy luật đai cao

• Khái niệm: Là sự thay đổi có quy luật của các thành phần tự nhiên theo độ cao địa hình.
• Nguyên nhân: Sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa theo độ cao.
• Biểu hiện: Sự phân bố các vành đai thực vật, đất theo độ cao.

b. Quy luật địa ô

• Khái niệm: Là sự thay đổi có quy luật của các thành phần tự nhiên theo kinh độ
• Nguyên nhân: Sự phân bố đất liền và biển, đại dương, các dãy núi theo chiều kinh tuyến.
• Biểu hiện: Sự thay đổi các thành phần tự nhiên theo kinh độ.