Bài 18 sinh 11: Tuần hoàn máu

Với các loài động vật đa bào có cấu tạo phức tạp, các tế bào trong cơ thể không thể trực tiếp trao đổi chất với môi trường ngoài. Do vậy, cơ thể cần 1 hệ cơ quan thự hiện vận chuyển các chất trong cơ thể. Đó chính là hệ tuần hoàn. Sau đây, KhoaHoc tóm tắt kiến thức trọng tâm và hướng dẫn giải các câu hỏi.

A. Lý thuyết

I. Cấu tạo và chức năng của hệ tuần hoàn

1. Cấu tạo chung

Hệ tuần hoàn gồm:

• Dịch tuần hoàn: máu, hỗn hợp máu - dịch mô
• Tim
• Hệ thống mạch máu: động mạch, tĩnh mạch, mao mạch

2. Chức năng chủ yếu của hệ tuần hoàn

• Có chức năng vận chuyển các chất từ bộ phận này đến bộ phận khác để đáp ứng cho các hoạt động sống của cơ thể.

II. Các dạng hệ tuần hoàn ở động vật

Hệ tuần hoàn gồm:

• Hệ tuần hoàn hở
• Hệ tuần hoàn kín
• Hệ tuần hoàn đơn
• Hệ tuần hoàn kép

1. Hệ tuần hoàn hở

• Đối tượng: đa số thân mềm và chân khớp
• Đặc điểm:
• Không có mao mạch nên máu trộn lẫn với dịch mô tạo thành hỗn hợp máu - dịch mô
• Máu chảy trong động mạch với áp lực thấp, tốc độ máu chảy chậm

2. Hệ tuần hoàn kín

• Đối tượng: mực ống, bạch tuộc, giun đốt và động vật có xương sống
• Đặc điểm:
• Máu được lưu thông trong mạch kín từ động mạch đến mao mạch, tĩnh mạch rồi về tim. Máu trao đổi chất với tế bào qua mao mạch.
• Máu chảy trong động mạch với áp lực cao hoặc trung bình, tốc độ máu chảy nhanh.
• Các loại hệ tuần hoàn kín:
• Hệ tuần hoàn đơn (cá): 1 vòng tuần hoàn
• Hệ tuần hoàn kép (lưỡng cư, bò sát, chim và thú): 2 vòng tuần hoàn