Giải bài 2 sinh 12: Phiên mã và dịch mã

1 Đánh giá

Trong bài trước, chúng ta được tìm hiểu về cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử đầu tiên là quá trình nhân đôi ADN. Trong bài 2, chúng ta tìm hiểu về 2 cơ chế di truyền còn lại ở cấp độ phân tử là phiên mã và dịch mã.

A. Lý thuyết

I. Phiên mã

1. Cấu trúc và chức năng của các loại ARN

ARN thông tin (mARN):

gồm 1 mạch đơn dạng thẳng
Đầu 5' có trình tự nhận biết và gắn riboxom.
chứa các codon dùng làm khuôn tổng hợp protein

ARN vận chuyển (tARN):

gồm 1 mạch đơn, có vài vị trí các nu liên kết bổ sung với nhau
chứa bộ ba đối mã để nhận biết và bắt đôi với codon trên mARN
mang axit amin tới riboxom

ARN riboxom (rARN):

gồm 1 mạch đơn
kết hợp với protein tạo thành riboxom (nơi tổng hợp protein)

2. Cơ chế phiên mã

Quá trình phiên mã gồm 3 bước:

Khởi đầu: ARN polimeraza bám vào gen => tháo xoắn ADN
Kéo dài: tổng hợp mạch mARN
Kết thúc: hoàn thiện mARN (loại bỏ các đoạn intron ở sinh vật nhân thực)

II. Dịch mã

1. Hoạt hóa axit amin

Mỗi axit amin được hoạt hóa nhờ ATP và enzim đặc hiệu tạo ra phức hệ a.a - tARN.

2. Tổng hợp chuỗi polipeptit

Quá trình tổng hợp chuỗi polipeptit gồm 3 bước:

Mở đầu: riboxom gắn vào mARN, phức hệ Met - tARN gắn với codon mở đầu
Kéo dài chuỗi polipeptit: Các phức hệ tương ứng gắn vào các codon tiếp theo, các a.a liên kết với nhau bằng liên kết peptit
Kết thúc: chuỗi polipeptit cắt a.a mở đầu (Met) và tiếp tục hình thành bậc cấu trúc cao hơn