Soạn văn 8 bài: Viết đoạn văn trình bày luận điểm trang 79 sgk

  • 1 Đánh giá

Luận điểm là một trong những yếu tố quan trọng làm nên một văn bản nghị luận. Viết đoạn văn trình bày luận điểm là bước đầu tiên trong việc tạo lập luận điểm. Trong bài học này, KhoaHoc sẽ hướng dẫn chi tiết và đầy đủ cách làm các bài luyện tập. Xin mời các bạn cùng tham khảo

A. Kiến thức trọng tâm

Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận

1. Đọc các đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: (Theo dõi đoạn văn trong sgk)

Câu hỏi:

  • Đâu là những câu chủ đề (câu nêu luận điểm) trong mỗi đoạn văn?
  • Câu chủ đề trong từng đoạn văn được đặt ở vị trí nào (đầu hay cuối đoạn)?
  • Trong hai đoạn văn trên, đoạn nào được viết theo cách diễn dịch và đoạn nào được viết theo cách quy nạo? Phân tích cách diễn dịch và quy nạp trong mỗi đoạn văn?

Trả lời:

  • Câu chủ đề trong hai đoạn văn:
    • (a): Thật là chống tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.
    • (b): Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước
  • Câu chủ đề của đoạn (a) ở cuối còn đoạn (b) ở đầu đoạn văn
  • Đoạn văn (a) viêt theo lối quy nạp; đoạn văn (b) viết theo lối diễn dịch

2. Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi (theo dõi đoạn văn trong sgk)

Câu hỏi:

a) Hãy xem lại Ngữ văn 7, tập hai và cho biết: Lập luận là gì? Tìm hiểu luận điểm và cách lập luận trong đoạn văn trên. (Gợi ý: Có phải nhà văn dùng phép tương phản hay không?)

b) Cách lập luận trong đoạn văn trên có làm cho luận điểm trở nên sáng tỏ, chính xác và có sức thuyết phục mạnh mẽ hay không?

c) Em có nhận xét gì về việc sắp xếp các ý trong đoạn văn vừa dẫn? Nếu tác giả nhận xét Nghị Quế "đùng đùng giở giọng chó má ngay với mẹ con chị Dậu" lên trên và đưa nhận xét "vợ chồng địa chủ cũng...thích chó, yêu gia súc" xuống dưới thì hiệu quả của đoạn văn sẽ bị ảnh hưởng thế nào?

d) Trong đoạn văn, những cụm từ chó con, giọng chó má, thằng nhà giàu rước chó vào nhà, chất chó đểu của giai cấp nó được xếp cạnh nha. Cách viết ấy có làm cho sự trình bày luận điểm thêm chặt chẽ và hấp dẫn không? Vì sao?

Trả lời:

a)

  • Lập luận là cách nêu luận cứ để dẫn đến luận điểm.
  • Luận điểm trong đoạn trích: Cho thằng nhà giàu rước chó vào nhà, nó mới càng hiện chất chó đều của giai cấp nó ra.
  • Tác giả đã sử dụng phép lập luận tương phản đối lập giữa hành động, cử chỉm giọng điệu của Nghị Quế với đàn chó con và với mẹ con chị Dậu

b) Việc dùng phép lập luận tương phản, đối lập khiến cho hình ảnh nhân vật Nghị Quế hiện lên với bản chất khốn nạn, dối trá, làm cho luận điểm trở nên sáng tỏ và tăng sức thuyết phục cho đoạn trích.

c) Việc sắp xếp trình tự các ý trong đoạn văn là hợp lí. Nếu đảo vị trí của các ý thì sẽ làm giảm giá trị tố cáo, sức thuyết phục của văn bản với người đọc. Bởi bản chất thật của Nghị Quế phải được vạch trần sau khi xây dựng cho người đọc cảm nhận hắn là một một con người có vẻ yêu gia súc, thích chó, chắc cũng sẽ đối xử tử tế với con người. Hoặc tác giả muốn xoáy sâu thêm giá trị của con người trong xã hội ấy, không bằng con chó của nhà giàu.

d) Việc sử dụng các cụm từ như trên đã tạo ra một liên tưởng và hấp dẫn đối với người đọc, khiến cho đoạn trích có sức thuyết phục hơn.

Ghi nhớ:

Khi trình bày luận điểm trong đoạn văn nghị luận, cần chú ý:

  • Thể hiện rõ ràng, chính xác nội dung của luận điểm trong câu chủ đề. Trong đoạn văn trình bày luận điểm, câu chủ để thường được đặt ở đầu tiên (đối với đoạn diễn dịch) hoặc cuối cùng (đối với đoạn quy nạp)
  • Tìm đủ các luận cứ cần thiết, tổ chức lập luận theo một trật tự hợp lí để làm nổi bật luận điểm.
  • Diễn đạt trong sáng, hấp dẫn để sự trình bày luận điểm có sức thuyết phục.

B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI

Luyện tập

Bài tập 1: Trang 81 sgk Ngữ Văn 8 tập hai

Đọc hai câu văn sau và diễn đạt ý mỗi câu thành một luận điểm ngắn gọn, rõ.

a) Trước hết là cần phải tránh cái lối viết "rau muống" nghĩa là lằng nhằng "trường giang đại hải", làm cho người xem như là "chắt chắt vào rừng xanh"

(Hồ Chí Minh, Cách viết)

b) Ngoài việc đam mê viết, cái thích thứ hai của Nguyên Hồng là được truyền nghề cho bạn trẻ.

(Nguyễn Tuân)

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 2: trang 82 sgk Ngữ Văn 8 tập hai

Đọc văn sau đây trình bày luận điểm gì và sử dụng các luận cứ nào? Hãy nhận xét về cách sắp xếp luận cứ và cách diễn đạt của văn bản.

Tôi thấy Tế Hanh là một người tinh lắm. Tế Hanh đã ghi được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương. Người nghe thấy cả những điều không hình sắc, không âm thanh như "mảnh hồn làng" trên "cánh buồm giương", như tiếng hát của hương đồng quyến rũ con đường quê nho nhỏ. Thơ Tế Hanh đưa ta vào một thế giới rất gần gũi thường ta chỉ thấy một cách mờ mờ, cái thế giới với những tình cảm ta đã âm thầm trao cho cảnh vật: sự mỏi mệt, say sưa của con thuyền lúc trở về bến, nỗi khổ đau chất chứa trên toa tàu nặng trĩu, nhưng vui buồn sầu tủi của một con đường

(Hoài Thanh, Thi nhân Việt Nam)

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 3: trang 82 sgk Ngữ Văn 8 tập hai

Viết các đoạn văn ngắn khai triển các luận điểm sau

a) Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài

b) Hoc vẹt không phát triển được năng lực suy nghĩ

=> Xem hướng dẫn giải

Bài tập 4: Trang 82 sgk Ngữ văn 8 tập hai

Để làm sáng tỏ luận điểm "Văn giải thích cần viết cho dễ hiểu", em sẽ đưa ra những luận cứ nào? Những luận cứ ấy cần được sắp xếp theo một trình tự như thế nào để tăng hiệu quả thuyết phục của đoạn văn?

Có thể tham khảo trình tự sắp xếp luận cứ trong đoạn văn sau:

Mình viết ra cốt là để giáo dục, cổ động; nếu người xem mà không nhớ được, không hiểu được, là viết không đúng, nhằm không đúng mục đích. Mà muốn cho người xem hiểu được, nhớ được, làm được, thì phải viết cho đúng trình độ của người xem, viết rõ ràng, gọn gàng, chớ dùng chữ nhiều

(Hồ Chí Minh, Cách viết)

=> Xem hướng dẫn giải

Phần tham khảo mở rộng

Câu 1: Viết đoạn văn trình bày luận điểm: Đọc sách là công việc vô cùng bổ ích, vì nó giúp ta hiểu biết thêm về đời sống

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 2: Viết đoạn văn trình bày luận điểm: Học tập là nhiệm vụ quan trọng nhất của học sinh

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 3: Viết đoạn văn trình bày luận điểm: Quay cóp, gian lận trong thi cử, kiểm tra, thi cử có rất nhiều tác hại

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 4: Viết đoạn văn trình bày luận điểm: Quê hương là điểm tựa cho mỗi con người

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 5: Viết đoạn văn trình bày luận điểm: Việc chạy theo mốt ăn mặc có nhiều tác hại

=> Xem hướng dẫn giải

Câu 6: Trình bày những nội dung chính trong bài: "Viết đoạn văn trình bày luận điểm". Bài học nằm trong chương trình ngữ văn 8 tập 2

=> Xem hướng dẫn giải

=> Trắc nghiệm ngữ văn 8 bài: Viết đoạn văn trình bày luận điểm


  • lượt xem
Cập nhật: 07/09/2021