Bài 19: Nhật Bản giữa hai cuộc chiến tranh (1918 – 1939)

Sau chiến tranh thế giới thứ nhất ( 1914 – 1918), kinh tế Nhật Bản phát triển nhưng không ổn định. Để tìm lối thoát khỏi cuộc khủng hoảng, Nhật Bản tăng cường chính sách quân sự hóa đất nước, đẩy mạnh việc tiến hành chiến tranh xâm lược và bành trướng ra bên ngoài.

A. Kiến thức trọng tâm

I. Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất

• Tình hình Kinh tế:
• Trong chiến tranh thế giới thứ nhất, Nhật thu nhiều lợi nhuận ( sản lượng công nghiệp tăng 5 lần).
• Sau chiến tranh, kinh tế Nhật ngày càng gặp khó khăn: nông nghiệp vẫn lạc hậu không có gì thay đổi so với công nghiệp.
• Giá gạo tăng lên, đời sống nhân dân khó khăn.

=> Phát triển mạnh nhưng tốc độ tăng trưởng không đều, không ổn định.

• Tình hình xã hội:
• 1918, cuộc “ bạo động lúa gạo” bùng nổ lôi cuốn hơn 10 triệu người tham gia.
• Phong trào bãi công diễn ra sôi nổi => 7/1922, Đảng Cộng Sản Nhật ra đời, trở thành lực lượng lãnh đạo phong trào công nhân.
• Năm 1927, Nhật Bản lâm vào cuộc khủng hoảng tài chính, chấm dứt sự phục hổi của nền kinh tế.

II. Nhật Bản trong những năm 1929 – 1939

• Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933, giáng một đòn nặng nề vào nền kinh tế Nhật, công nghiệp giảm 1/3
• Giới cầm quyền chủ trương quân sự hóa đất nước, phát động chiến tranh xâm lược để thoát khỏi khủng hoảng.
• Tháng 9 năm 1931, Nhật tấn công Đông Bắc, trung Qốc, hình thành lò lửa chiến tranh đầu tiên trên thế giới.
• Thập niên 30, ở Nhật diễn ra quá trình thiết lập chế độ phát xít, sử dụng triệt để bộ máy quân sự và cảnh sản của chế độ chuyên chế Nhật.
• Dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản công nhân, các tầng lớp nhân dân, binh sĩ tiến hành cuộc đấu tranh mạnh mẽ.

=> Làm chậm lại quá trình phát xít ở Nhật.